Terugkerende lage rugpijn: wat kan een osteopaat doen?

In het kort Lage rugpijn komt vaak terug: twee op de drie mensen hebben binnen een jaar na herstel opnieuw last.[1] Blijft je rugpijn terugkomen, ook na kinesitherapie of een andere behandeling? Bij de osteopaat zoeken we vanuit een breed perspectief naar wat jouw rugpijn uitlokt. Net zoals bij de kinesitherapeut kijken we naar je spieren, gewrichten en zenuwen. Daarnaast kijken we, afhankelijk van je klacht, naar andere structuren die de pijn kunnen verklaren. Een goed voorbeeld is pijn die vanuit de nieren uitstraalt naar de onderrug. De osteopaat onderzoekt of zulke structuren betrokken zijn en behandelt ze waar dat kan. We behandelen altijd met veilige, niet-invasieve manuele technieken en geven je uitleg en oefeningen, al dan niet samen met een van de kinesitherapeuten in ons team. Het blijvende effect komt vooral van die combinatie: bewegen, afwisselen in houding, begrijpen wat er gebeurt, en behandeling.[2][3] Gaat het om iets wat we niet kunnen behandelen (bijvoorbeeld nierstenen), dan verwijzen we je door voor verder onderzoek.

Herken je een van de volgende symptomen?

• Je lage rugpijn komt steeds terug, soms om de paar maanden.
• Je rug is 's ochtends stijf, of doet pijn na lang zitten.
• De pijn trekt naar je bil, bekken, lies of heup, soms aan beide kanten.
• Je hebt het gevoel dat je rug of bekken "vastzit".
• Je rugklachten komen vooral voor, of zijn erger, tijdens je menstruatie.
• Je rugklachten gaan samen met darmklachten, zoals verstopping, een opgeblazen gevoel of krampen.
• Je buik, middenrif of bekkenbodem voelt gespannen en je ademt eerder hoog en oppervlakkig.
• Je hebt blijvende bekken- of rugklachten na een val op je stuitje.

Wanneer naar de osteopaat?

Bij Magnus zien we dat een bezoek aan de osteopaat zinvol is als:

• je lage rugpijn blijft terugkomen;
• je al kinesitherapie of een andere behandeling kreeg voor deze klachten, maar geen vooruitgang meer maakt;
• er andere klachten meespelen, zoals darm-, blaas- of cyclusklachten, die nog niet bekend waren of niet in je behandelplan zaten.

Bij Magnus combineren we kinesitherapie en osteopathie, met overleg tussen de collega's en jou. Je kiest daarin altijd zelf.

Waar kan lage rugpijn vandaan komen?

Lage rugpijn heeft zelden één oorzaak. Dit bekijkt de osteopaat, en dit kan meespelen:

• Een blokkage van de wervels. De wervels bewegen plaatselijk minder vlot. Dat kan ook leiden tot uitstralende pijn in de rug of naar de benen.
• De wervelkolom als geheel. Beweegt hij op één plaats minder goed, dan compenseren andere delen van de wervelkolom.
• Langdurige houdingen (bijvoorbeeld veel zitten of fietsen) kunnen zorgen voor overmatige spanning of verkorting van structuren, waardoor de wervels niet vrij kunnen bewegen.
• De buikorganen. Spijsverterings-, blaas- of cyclusklachten kunnen samengaan met uitstralende pijn in de lage rug.
• Voet, knie en heup. We kijken of de beweeglijkheid en het bewegingspatroon van die gewrichten je rugklachten kunnen beïnvloeden. Een verschil in beenlengte of een knie die niet helemaal strekt, kan meespelen, maar hoeft niet.
• Druk op een zenuw. Een hernia kan bijvoorbeeld op een zenuw in de rug drukken. Dat kan lokale rugpijn geven, eventueel met uitstralende pijn naar het bekken of de benen (bijvoorbeeld tintelingen, een doof gevoel of zelfs krachtverlies).
• Een overgevoelig zenuwstelsel. Soms is er rugpijn zonder schade, of meer pijn dan de schade verklaart. Dan is het zenuwstelsel overgevoelig geworden. Dit noemen we ook chronische of aanhoudende pijn.

Bepaalde factoren worden in onderzoek en behandeling regelmatig over het hoofd gezien. Door je klachten vanuit verschillende hoeken te bekijken, brengen we het volledige beeld in kaart: welke factoren dragen allemaal bij aan je rugpijn? Een correcte diagnose is uitermate belangrijk voor een volledig en doeltreffend behandelplan.

Wie loopt meer risico op een nieuwe episode?

In een grote studie hadden vooral deze mensen binnen het jaar opnieuw rugpijn:^[1]

• wie vaak in ongemakkelijke houdingen werkt;
• wie meer dan vijf uur per dag zit;
• wie al meer dan twee keer eerder rugpijn had.

Dat één "foute" houding rugpijn veroorzaakt, is niet bewezen.^[4] Lang in dezelfde houding blijven speelt wel mee. Afwisselen in houding is daarom belangrijker dan "recht zitten".

Wanneer meteen naar je huisarts of spoed?

Ga meteen naar je huisarts of de spoed als je:

• pijn hebt die steeds erger wordt en steeds verder uitstraalt;
• een doof gevoel hebt rond je anus, schaamstreek of de binnenkant van je dijen;
• plots je plas of stoelgang niet meer goed kunt ophouden, of niet meer kunt plassen;
• plots duidelijk krachtverlies hebt in een of beide benen of voeten;
• rugpijn hebt met koorts, of onverklaard gewicht verliest;
• ooit kanker had en nieuwe rugpijn krijgt;
• rugpijn hebt na een val of ongeval, zeker bij botontkalking;
• 's nachts constante pijn hebt die in geen enkele houding beter wordt.

Kun je zomaar naar een osteopaat?

Ja. Je hebt geen voorschrift nodig en maakt rechtstreeks een afspraak bij de osteopaat. Osteopathie valt niet onder de verplichte ziekteverzekering, maar de meeste ziekenfondsen betalen een deel terug via de aanvullende verzekering. Lees meer over terugbetaling van osteopathie.

Wat doet een osteopaat bij rugklachten?

1. Onderzoek

• Een gesprek over het verloop van je klachten: wanneer ze erger of beter worden, en welke behandelingen je al kreeg.
• Je houding in zit en stand, en hoe je dagelijks beweegt in verschillende omgevingen (werk, hobby's, thuis …).
• De beweeglijkheid van je lage rug en de gewrichten eromheen (bovenrug, heupen en bekken): wat kun je zelf, en hoe beweegt het als de osteopaat beweegt?
• De naburige gewrichten (voet, knie, heup): hoe ze bewegen, hoe je stapt of staat, en of dat je rugklachten kan beïnvloeden.
• Spanning in zachte weefsels zoals spieren en bindweefsel (bijvoorbeeld ligamenten of gewrichtskapsel) die je rugpijn kan verklaren of in stand houden.
• Neurologische testen, als dat nodig is: gevoel, kracht en reflexen. Zo weten we of er een zenuw geprikkeld is.
• Onderzoek van andere structuren die naar de lage rug kunnen uitstralen, zoals de nieren, de dikke darm en het kleine bekken, met verschillende testen.

Ziet de osteopaat signalen die een arts moet bekijken, dan verwijzen we je door.

2. Uitleg

Je krijgt uitleg over:

• wat pijn is: pijn betekent niet altijd schade, en een pijnlijke rug is meestal geen kapotte rug;
• waar het probleem zit en wat het uitlokt;
• het belang van bewegen en houding: welke bewegingen je mogelijk last geven en waarom, en welke bewegingen pijnvrij zijn en je helpen om je beweeglijkheid terug te winnen.

Begrijpen waar je pijn vandaan komt, is uitermate belangrijk. Uitleg over pijn samen met oefeningen werkt aantoonbaar beter dan alleen oefeningen.^[5]

3. Behandeling

De behandeltechnieken lopen voor een groot deel gelijk met die van de kinesitherapie. De focus ligt soms iets meer op manuele technieken, waarbij je in het begin wat passiever bent. Het doel blijft om daarna zo snel mogelijk de beweging weer op te bouwen.

• Gewrichten: mobilisaties, spierenergietechnieken (je spant zelf licht aan tegen de hand van de osteopaat) en, waar aangewezen, manipulaties (een korte, snelle beweging).
• Spieren en bindweefsel: massage- en rektechnieken, onder meer van de psoas (diepe heupbuiger), de quadratus lumborum (een diepe spier in je flank), de bindweefselplaat in je onderrug (thoracolumbale fascie) en je middenrif.
• Buik (visceraal): zachte mobilisaties van de buikorganen, gericht op beweeglijkheid en spanning in de buik.
• Craniosacraal en ontspanning: zachte technieken gericht op ontspanning en de algemene spierspanning in je lichaam.

4. Zelf aan de slag

Het is belangrijk dat je zelf controle krijgt over je klacht en ze stap voor stap de baas wordt. Je krijgt daarom altijd wat "huiswerk" mee om je herstel te versnellen. Een deel ervan ken je misschien van de kinesitherapeut, aangevuld met wat voor jou persoonlijk belangrijk is:

• oefeningen die je thuis doet, afgestemd op wat het onderzoek liet zien;
• afwisseling in houding, zeker als je veel zit;
• algemene leefstijltips, bijvoorbeeld over beweging, slaap en voeding;
• advies of een doorverwijzing bij klachten die bijdragen aan je rugpijn, bijvoorbeeld constipatie of klachten die samenhangen met je cyclus.

5. Breder kijken bij aanhoudende pijn

Bij complexe pijn die blijft aanhouden, kijken we naar meer dan alleen je rug. In de osteopathie proberen we de totale belasting van je lichaam te verminderen. Daarom bespreken we ook slaap, stress en voeding, en bij spijsverteringsklachten mogelijke intoleranties (in overleg met je arts of een diëtist). Dat langdurige pijn meer is dan een lichamelijk probleem, is goed onderbouwd: een aanpak die ook stress en gedachten over pijn meeneemt, helpt op lange termijn.^[10] Weten welke factoren je algemene stressniveau verhogen, helpt om de pijn beter onder controle te krijgen.

Wat werkt bij lage rugpijn? (behandeling met bewijs)

Behandeling	Wat zegt het onderzoek?	Bewijs
Oefentherapie	Vermindert pijn en beperkingen bij langdurige lage rugpijn.[2]	Sterk bewijs
Oefenen en uitleg om herval te voorkomen	Een oefenprogramma, of oefenen samen met uitleg, verkleint de kans op nieuwe pijn en beperkingen later.[3]	Sterk bewijs
Uitleg over pijn, bovenop oefeningen	Vermindert pijn en beperkingen meer dan oefeningen alleen.[5]	Sterk bewijs
Manuele therapie bovenop oefeningen	Werkt op korte termijn beter dan oefeningen alleen.[6]	Beperkt bewijs
Manipulaties	Klein effect op pijn en een matig effect op functie op korte termijn, maar het bewijs is zeer onzeker.[7]	Beperkt bewijs
Spierenergietechnieken	Klein effect op pijn, geen effect op beperkingen.[8]	Beperkt bewijs
Wandelen, lopen	Een klein effect op pijn vergeleken met niets doen.[9]	Sterk bewijs
Cognitieve gedragstherapie en mindfulness	Verminderen pijn en beperkingen, ook op lange termijn.[10] Deze therapie geeft een psycholoog; de osteopaat verwijst je door.	Sterk bewijs

Onze osteopaten bij Magnus zijn ook kinesitherapeut en hebben dus alle bovenstaande behandeltechnieken in huis. Hun focus is iets breder, waardoor ze het behandeltraject bij sommige patiënten nog meer kunnen afstemmen op de persoon.

Populaire behandelingen, maar weinig bewijs

• Craniosacrale therapie. Een overzicht uit 2019 vond minder pijn bij langdurige pijn, onder meer in nek en rug.^[11] Een grotere analyse uit 2024 vond geen betrouwbaar effect.^[12] Het is een zachte, veilige techniek. Bij ons is ze altijd een aanvulling: we kunnen ze inzetten om klachten te verlichten, maar ze vormt nooit de kern van de behandeling. Geen bewijs
• Technieken op de buikorganen (viscerale therapie) zijn nog weinig onderzocht. Een overzicht vond weinig bewijs voor deze technieken. Eén studie zag op lange termijn minder rugpijn wanneer ze samen met kinesitherapie werden toegepast.^[13] Beperkt bewijs
• Een "correcte houding" aanleren. Dat één bepaalde houding rugpijn veroorzaakt, is niet bewezen.^[4] Afwisselen in houding en blijven bewegen zijn belangrijker. Geen bewijs
• Supplementen tegen rugpijn. Daar vonden we geen goed onderzoek naar; het onderwerp is ook weinig bestudeerd. Geen bewijs
• Voeding en intoleranties als oorzaak van rugpijn. Daar is weinig onderzoek naar. We bekijken ze als onderdeel van het grotere geheel, vooral als je ook spijsverteringsklachten hebt. Geen bewijs

Geen bewijs betekent niet dat iets schadelijk is of bij niemand helpt. Het betekent dat we het niet zeker weten. Daarom combineren we deze technieken altijd met wat wel goed onderzocht is: oefenen, uitleg en in beweging blijven. Belangrijk is dat de aanpak niet-invasief blijft. Gaat het om ernstige klachten, of wijst je voorgeschiedenis op iets wat verder onderzocht moet worden (bijvoorbeeld een mogelijk breukje in een wervel), dan verwijzen we je door.

Wat mag je verwachten?

• Op korte termijn: minder pijn en spierspanning, en je beweegt vlotter. Soms voelt ook je buik minder gespannen aan.
• Op lange termijn (maanden): het blijvende effect komt vooral van de combinatie van beweging, afwisseling in houding, uitleg, leefstijl en manuele behandeling.^[2][3]

Net zoals je kinesitherapeut of een andere zorgverlener moet je osteopaat je een realistisch beeld kunnen geven van wat je mag verwachten, zodat je dat zelf kunt toetsen. Is dat niet zo en maak je geen vooruitgang, dan klopt er iets niet.

Hoe snel merk je resultaat, en hoe vaak moet je gaan?

Dat hangt af van hoe lang je al klachten hebt en wat ze uitlokt. Gaat het om een gewricht dat plaatselijk minder vlot beweegt, dan merk je soms na één behandeling al duidelijk verschil. Is de oorzaak complexer, dan zijn er enkele behandelingen nodig. Na de eerste twee of drie behandelingen merk je meestal of het de goede richting uitgaat. We evalueren meestal samen na drie tot vier behandelingen. Daarna komen de afspraken verder uit elkaar te liggen, zodat je zelf verder kunt met je oefeningen. Het doel is dat je ons niet meer nodig hebt.

Ben je al eerder behandeld? Breng dan gerust verslagen van artsen of kinesitherapeuten mee naar je eerste consultatie. Zo hebben we meteen een volledig beeld.

Wat is beter bij rugpijn: osteopaat of kinesist?

Er is geen winnaar. Zoals hierboven aangegeven, zijn onze osteopaten kinesitherapeuten met een extra opleiding in osteopathie. Van hen mag je verwachten dat ze ervoor zorgen dat je vooruitgang maakt. Wat het meest helpt, is een combinatie van eventueel manuele behandeling, oefenen en uitleg.^[2][6] De osteopaat kijkt ook naar elementen die wat buiten het domein van de kinesitherapeut vallen, zoals de werking van bepaalde structuren en organen die rugpijn kunnen verklaren of versterken. Bij Magnus zitten ze onder één dak en overleggen ze met elkaar. Dat merken we als uitermate belangrijk, omdat het onderzoek ook aantoont hoe belangrijk kinesitherapie is. Beide therapieën kunnen elkaar versterken.

Jouw osteopaat voor lage rugpijn

Boeken doe je met de gouden knop "Maak een afspraak" rechtsboven. Twijfel je of de osteopaat je kan helpen? Stuur ons een bericht via WhatsApp: Leuven of Antwerpen.

Meer over onze osteopaten en praktijken lees je op Osteopaat Leuven en Osteopaat Antwerpen. Bij Eefje kun je ook terecht voor menstruatie- en cyclusklachten en klachten tijdens de menopauze en overgang.

Veelgestelde vragen

Waarom gaat mijn rugpijn niet weg, of komt ze steeds terug?
Dat is heel gewoon: twee op de drie mensen hebben binnen het jaar opnieuw rugpijn.^[1] Veel zitten, vaak ongemakkelijke houdingen en eerdere episodes vergroten de kans. Een oefenprogramma, samen met uitleg, verkleint die kans.^[3] Blijft je rugpijn ondanks behandeling, dan kijken we samen met je huisarts verder.

Is een manipulatie (een "krak") gevaarlijk?
Bij de lage rug zijn de risico's van een manipulatie klein. Bijwerkingen zijn meestal licht en van korte duur, zoals wat napijn of stijfheid.^[14] De osteopaat onderzoekt je eerst en manipuleert niet als er een reden is om het niet te doen. Wil je geen manipulatie, of schatten we in dat ze voor jou mogelijk niet aangewezen is, dan zijn er altijd zachtere technieken zoals mobilisaties. Die werken even goed, al soms iets trager. Zowel osteopaten als manueel therapeuten (een erkende specialisatie binnen de kinesitherapie) kunnen manipulaties veilig en correct uitvoeren.

Is pijn na een bezoek aan de osteopaat normaal?
Dat kan, afhankelijk van de gekozen techniek en hoe gevoelig je lichaam is. De osteopaten bij Magnus vertellen je altijd wat je kunt verwachten. Je rug kan een dag of twee wat gevoelig of stijf zijn, zoals na een flinke training. Dat gaat vanzelf over.^[14] Wordt de pijn na twee à drie dagen erger in plaats van beter, of krijg je een alarmsignaal (zie hierboven), neem dan contact op. Heb je vragen, stel ze gerust tijdens je consultatie. Je hebt het recht om goed geïnformeerd naar huis te gaan.

Hoeveel dagen rust heb je nodig na de osteopaat?
Geen. Net zoals bij de kinesitherapeut is blijven bewegen cruciaal. Actief zijn, zoals wandelen, helpt altijd meer dan rusten.^[9] Met zware inspanningen doe je het de dag zelf wel beter wat rustiger aan.

Hoeveel keer mag je naar een osteopaat?
Er is geen maximum. We spreken samen af hoeveel behandelingen zinvol zijn, en evalueren na drie tot vier keer. Ziekenfondsen betalen wel maar een beperkt aantal behandelingen per jaar terug; kijk dat na bij je ziekenfonds.

Kan een osteopaat een beknelde zenuw losmaken?
Niet letterlijk, maar we kunnen de zenuw wel ontlasten. Bij uitstralende pijn in je been is een zenuw vaak geprikkeld door een uitpuilende tussenwervelschijf (hernia) of een vernauwing in het wervelkanaal. Technieken zoals tractie (je wervelkolom zachtjes uitrekken) en bewegingen in flexie (voorover buigen) kunnen de zenuw meer ruimte geven en de prikkeling verminderen. Welke richting bij jou helpt, zoeken we uit tijdens het onderzoek. Neemt de kracht in je been of voet af, of krijg je een doof gevoel in je zitvlak, ga dan meteen naar je arts.

Kan een beknelde zenuw in de rug vanzelf overgaan?
Vaak wel. Vooral grotere hernia's krimpen in de maanden erna vaak vanzelf.^[15] Dat kan wel enkele weken tot maanden duren.

Moet ik een scan of foto laten maken?
Meestal niet. Ongeveer 90% van de rugklachten is aspecifiek: er is geen duidelijke oorzaak op een scan te zien, en beeldvorming is dan niet nodig. Alleen bij rode vlaggen kan beeldvorming zinvol zijn. Een goede kinesitherapeut of osteopaat herkent die tijdens het gesprek en het onderzoek. Verwacht dus geen snelle oplossingen of snelle diagnoses van je osteopaat, maar eerst een grondig gesprek en onderzoek. Zonder alarmsignalen verandert een scan weinig aan de behandeling. Bij alarmsignalen verwijzen we je naar je arts.

Kan rugpijn met mijn darmen of mijn cyclus te maken hebben?
Darmklachten en bekkenpijn rond de menstruatie gaan soms samen met lage rugpijn. De osteopaat bekijkt ook die regio. Lees meer over menstruatie- en cyclusklachten.

Mag ik bewegen met rugpijn?
Ja. In beweging blijven, zoals wandelen, helpt meer dan rusten.^[9] Het is wel belangrijk te weten welke bewegingen extra kunnen helpen om je klachten onder controle te krijgen, en wat je kunt doen als de pijn toch opkomt.

Wordt osteopathie terugbetaald?
Niet door de verplichte ziekteverzekering. De meeste ziekenfondsen geven een tegemoetkoming via de aanvullende verzekering. Lees meer over terugbetaling van osteopathie.

Laatst bijgewerkt: november 2026.

Wat betekenen de bewijslabels?

We baseren ons op overzichtsstudies en richtlijnen die in 2019 of later verschenen. Klik op een label in de tekst om de uitleg te zien.

Woordenlijst

Moeilijke woorden op deze pagina, in eenvoudige taal uitgelegd. De uitleg is in eigen woorden geschreven op basis van de vermelde bron.

Bronnen

1. da Silva T, et al. Recurrence of low back pain is common: a prospective inception cohort study. J Physiother. 2019. doi:10.1016/j.jphys.2019.04.010 (PMID 31208917) [cohortstudie]
2. Hayden JA, et al. Exercise therapy for chronic low back pain. Cochrane Database Syst Rev. 2021. doi:10.1002/14651858.CD009790.pub2 (PMID 34580864) [Cochrane-overzicht]
3. de Campos TF, et al. Prevention strategies to reduce future impact of low back pain: a systematic review and meta-analysis. Br J Sports Med. 2021. doi:10.1136/bjsports-2019-101436 (PMID 32646887) [meta-analyse]
4. Swain CTV, et al. No consensus on causality of spine postures or physical exposure and low back pain: a systematic review of systematic reviews. J Biomech. 2020. doi:10.1016/j.jbiomech.2019.08.006 (PMID 31451200) [overzicht van overzichtsstudies]
5. Ma X, et al. A systematic review and meta-analysis of pain neuroscience education for chronic low back pain: short-term outcomes of pain and disability. Physiother Theory Pract. 2024. doi:10.1080/09593985.2023.2232003 (PMID 37395152) [meta-analyse]
6. Narenthiran P, et al. Does the addition of manual therapy to exercise therapy improve pain and disability outcomes in chronic low back pain: a systematic review. J Bodyw Mov Ther. 2025. doi:10.1016/j.jbmt.2024.12.004 (PMID 40325660) [overzichtsstudie]
7. de Zoete A, et al. Spinal manipulative therapy for adults with chronic low back pain. Cochrane Database Syst Rev. 2026. doi:10.1002/14651858.CD008112.pub3 (PMID 41494147) [Cochrane-overzicht]
8. Santos GK, et al. Effectiveness of muscle energy technique in patients with nonspecific low back pain: a systematic review with meta-analysis. Eur J Phys Rehabil Med. 2022. doi:10.23736/S1973-9087.22.07424-X (PMID 36169931) [meta-analyse]
9. Pocovi NC, et al. Walking, cycling, and swimming for nonspecific low back pain: a systematic review with meta-analysis. J Orthop Sports Phys Ther. 2022. doi:10.2519/jospt.2022.10612 (PMID 34783263) [meta-analyse]
10. Jenkins HJ, et al. Long-term effectiveness of non-surgical interventions for chronic low back pain: a systematic review and meta-analysis. Lancet Rheumatol. 2025. doi:10.1016/S2665-9913(25)00064-5 (PMID 40449512) [meta-analyse]
11. Haller H, et al. Craniosacral therapy for chronic pain: a systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. BMC Musculoskelet Disord. 2019. doi:10.1186/s12891-019-3017-y (PMID 31892357) [meta-analyse]
12. Amendolara A, et al. Effectiveness of osteopathic craniosacral techniques: a meta-analysis. Front Med (Lausanne). 2024. doi:10.3389/fmed.2024.1452465 (PMID 39430589) [meta-analyse]
13. da Silva FC, et al. Effectiveness of visceral fascial therapy targeting visceral dysfunctions outcome: systematic review of randomized controlled trials. BMC Complement Med Ther. 2023. doi:10.1186/s12906-023-04099-1 (PMID 37525195) [overzichtsstudie]
14. Rubinstein SM, et al. Benefits and harms of spinal manipulative therapy for the treatment of chronic low back pain: systematic review and meta-analysis of randomised controlled trials. BMJ. 2019. doi:10.1136/bmj.l689 (PMID 30867144) [meta-analyse]
15. Rashed S, et al. Systematic review and meta-analysis of predictive factors for spontaneous regression in lumbar disc herniation. J Neurosurg Spine. 2023. doi:10.3171/2023.6.SPINE23367 (PMID 37486886) [meta-analyse]